CEFR sertifikati orqali qanday ustama olish mumkin?
CEFR sertifikati qanday moliyaviy foyda beradi?
O'zbekistonda chet tili (asosan ingliz tili) o'qituvchilari uchun CEFR — Multilevel yoki milliy sertifikat — shunchaki "til bilimi hujjati" emas, balki ish haqiga qo'shimcha ustama olish asosi hamdir. Bu — Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2023-yil 28-iyuldagi qaroriga asoslangan amaliyot.
Muhim eslatma: quyidagi foizlar 2023-yilgi qarorga asoslangan — vaqt o'tishi bilan me'yoriy hujjatlar yangilanishi mumkin. Aniq va joriy foizni O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUN HUJJATLARI MA'LUMOTLARI MILLIY BAZASI (lex.uz) yoki tegishli xalq ta'limi bo'limidan tasdiqlab oling — bu maqola yo'l-yo'riq, rasmiy hujjat o'rnini bosmaydi.
Qaysi daraja qancha ustama beradi?
Umumiy amaliyoga ko'ra:
- Chet tili (ingliz tili) o'qituvchilari uchun C1 darajasidagi sertifikat — bazaviy tarif stavkasiga nisbatan 50 foizgacha qo'shimcha ustama.
- Mutaxassislik faniga chet tilida dars beruvchi o'qituvchilar (masalan, matematikani ingliz tilida o'qitish — CLIL usuli) uchun, agar ular B2 darajasiga ega bo'lsa — 40 foizgacha ustama.
Bu ustama — oddiy sertifikat "borligi" uchun emas, balki rasman tasdiqlangan, amal qilish muddati o'tmagan sertifikat asosida beriladi. Shuning uchun sertifikatning amal qilish muddati va uni qaysi tashkilot berganini tekshirish muhim.
Kimlar uchun amal qiladi?
Bu ustama tizimi, birinchi navbatda:
- davlat maktablarida ishlovchi ingliz tili o'qituvchilari;
- boshqa fanni chet tilida o'qitadigan (CLIL) o'qituvchilar
uchun mo'ljallangan. Xususiy ta'lim muassasalari, universitetlar yoki boshqa soha vakillari uchun shartlar farq qilishi mumkin — bunday holatlarda ishlaydigan tashkilotning o'z ichki nizomiga yoki tegishli sohaviy me'yoriy hujjatga murojaat qilish kerak.
Ustama olish uchun nima qilish kerak?
Amaliy qadamlar odatda quyidagicha:
- Rasmiy Multilevel yoki milliy sertifikat imtihonidan o'tib, talab qilingan darajani (C1 yoki B2) tasdiqlovchi sertifikat olish.
- Sertifikatni ish beruvchi tashkilot (maktab, ta'lim muassasasi) kadrlar bo'limiga topshirish.
- Tashkilot ichki tartibiga ko'ra ustama tayinlanishini so'rab ariza berish.
Aniq hujjatlar ro'yxati va muddatlar tashkilotdan tashkilotga farq qilishi mumkin — shu sababli ish joyingizning kadrlar bo'limi bilan bevosita gaplashish eng ishonchli yo'l.
Darajangizni bepul aniqlangC1 yoki B2'ga qanchalik yaqinligingizni biling
Xulosa
CEFR sertifikati — nafaqat til bilimini tasdiqlovchi hujjat, balki ayrim kasblar (birinchi navbatda o'qituvchilar) uchun real moliyaviy ustama asosi ham. 2023-yilgi qarorga ko'ra, C1 darajasi 50 foizgacha, B2 darajasi (CLIL o'qituvchilari uchun) 40 foizgacha ustama beradi.
Ammo foiz va shartlar vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin bo'lgani uchun, qaror qabul qilishdan oldin har doim rasmiy manbadan (lex.uz yoki ish joyingiz kadrlar bo'limi) joriy holatni tasdiqlab oling.
CEFRify orqali darajangizni bepul aniqlash testidan boshlab, C1 yoki B2 sari muntazam mashq qilishingiz mumkin.